خط زمان اشکانیان ....













معبد کنگاور

نارین قلعه میبد

کاخ و شهر هترا (الحضر)

کوه خواجه سیستان

کاخ نسا
در زمان اشکانیان علاوه بر شهرهای کهنی همچون بابل،ری،همدان ،مرو،بلخ،شهرهای دیگری
مانند کنگاور و تیفسون نیز بازسازی یا ساخته شد. در کوه خواجه در سیستان نیز بقایای یک شهر اشکانی
کشف شده است .
شهرهای عصر سلوکی به شیوه شطرنجی ساخته می شد؛ یعنی مربع بود و خیابان های آن ، یکدیگر را قطع
می کردند. در دوره اشکانی ساخت شهرهای دایره وار رواج یافت؛ یعنی شهرهایی که به شکل دایره بود
وگرداگرد انها را دیواری از خشت فرا گرفته بود.
شهرهای زمان اشکانیان عموما شامل این قسمت ها بود:
محل سکونت حاکم،در وسط شهر و به شکل قلعه
خانه های بزرگان و اشراف
خانه های سایر طبقات مردم چون کشاورزان ،پیشه وران و صنعتگران
هرشهر معابد و بازار و بازارهایی نیز داشت .شهر معروف هاترا که در عراق امروزی قرار دارد،
چون شهر مرزی میان ایران و روم بود ، اهمیت زیادی داشت . این شهر دارای استحکامات و برج های دفاعی بود.
اگرچه امپراتوری اشکانی نیروی نظامی دائمی نداشت ، در عین حال توان جذب سریع نیرو
برای مقابله با بحران های محلی را دارا بود ،از سوی دیگر اگر چه کم تعداد اما محافظینی دائمی
متشکل از اشراف،رعیا و مزدوران برای شخص شاه وجود داشت .
همچنین پادگان هایی دائمی در دژهای مرزی جهت نگهبانی وجود داشتند کهدر کتیبه های اشکانی به اهدا
درجات نظامی به فرماندهان این دژها اشاره شده است .
علاوه بر این نیروهای نظامی بای اهداف دیپلماتیک نیز استفاده می شدند ، بطور مثال زمانی که فرستاده چین
در قرن 2 پ.م از امپراتوری اشکانی بازدید میکرد ، شیخی مدعی ست که 20،000 اسب سوار برای نگهبانی از
وی به شرق فرستاده شدند.
هرچند احتمالا در رابطه با تعداد این نیروها اغراق شده است.
جنس سکه ها معمئلا از نقره بوده است .این سکه ها شامل درهم و تترا درهم بوده است و
پول رایج در سر تا سر امپراتوری اشکانی بوده است.
پادشاهان اشکانی در شهرهای صد دروازه،سلوکیه و هگمتانه سکه های سلطنتی را ضرب می کردند.
به احتمال زیاد این کار در مهرداد کرت نیز صورت می گرفته است . در تمام دوره اشکانی از پیدایش تا فرو پاشی
وزن سکه ها به ندرت کمتر از 3.5 گرم یا بیشتر از 4.2 گرم می شده است.
همچنین وزن تترادهم ها در حدود 16 گرم بوده است . به نظر می رسد با فتح میان رودان توسط مهرداد اول ،
سکه ها منحصرا در سلوکیه ضرب می شده است .
از خاندان های بزرگ این دوره میتوان به خاندان سورن در سیستان ،
خاندان کارن در نهاوند ، خاندان مهران در ری، خاندان اسپهبد در هیرکاتی و
خاندان زک در آتروپاتن اشاره کرد. طبقه وزورکان-بزرگان-مهمترین مقامهای کشوری و
لشکری را در اختیار داشتند.
اشکانیان در پارس و چند شاهک نشین دیگر هرگر نتوانستند جای پای محکمی داشته باشند.


از آثار هنری عصر اشکانیان
سلاح ها
ظرف های شیشه ای
کوزه ها
نقش برجسته ها
مجسمه های کوچک
کا روی عاج ها
از هنرهای برجسته ظروف کنده کاری سکه ها نمونه های خوبی از وجود سبک هنری عصر اشکانیان است.
برای مثال برخی از این سکه گلچهره پادشاه بصورت نیم رخ است و در برخی تمام رخ .
از اکتشافات عصر اشکانیان پیل های الکتریکی بوده که بعدها توسط باستان شناسی آلمانی نزدیک
تیسفون یافت شده،
علاوه بر این نعل هم جز کشف های آنها بوده .


در اوایل دوره اشکانیان ، نفوذ فرهنگ یونانی در میان اشراف زاده هنوز از میان نرفته بود.یه طوری که آثار آن در شیوه زندگی ،
تفریحات و سرگرمی ها و شیوه نگارش آنان دیده می شد . با گذشت زمان ، کشمکش و رقابت بزرگان کشور بیشتر شد ،
به طوری که هیچ یک از انها برتری دیگری را نمی پذیرفت . ادامه این وضع موجب بروز آشفتگی و هرج ومرج و در نهایت سقوط اشکانیان شد.
دین و اخلاق
در اوایل دوره اشکانی ، مهرپرستی (میترائیسم) در ایران رواج بسیاری داشت.
در این زمان ، مهرپرستی _مانند گذشته_آیین ساده ای نداشت که تنها شامل پرستیدن خورشید وقربانی کردن حیوانات باشد،
بلکه دارای پیچیدگی بسیار شده بود ؛به طوری که برای تربیت پیروان خود مراحل قائل شده بود و به آنان آموزش اخلاق و آداب پهلوانی می داد.
در این دوره مغ ها که از بزرگان کشور به حساب می آمدند. عهده دار آتشکده ها و امور معابد بودند . آنان در مجلس مهستان نیز حضور می یافتند.
از جمله معابدی که در این دوره بسیار مورد توجه قرار گرفت ، معبد آناهیتا بود.
آناهیتا خدای آب ها بود و به اعتقاد مردم به شکل ، زن بود .
در اوایل دوره اشکانی ، دین یهود در غرب ایران رواج داشت پیروانی داشت. با ظهور مسیخیت ، این دین در بخش هایی از ایران
به ویژه ارمنستان پیروانی یافت .
از آنجا که حکومت اشکانی در امور مذهبی مداخله نمی کرد، زمینه مناسبی برای افزایش پیروان میسحیت و آیین بودا فراهم شد.
موبدان زرتشتی از این سیاست دینی اشکانیان بسیار ناراضی بودند .آنان عقیده داشتند که حکومت اشکانی باید از دین زرتشتی حمایت کند.
یکی از علل سقوط اشکانیان ، نارضایتی همین گروه از اشکانی بود.
خط و زبان
در عصر اشکانی ، هر یک از اقوام و ملیت های مختلف ساکن در ایران به زبان ویژه خود سخن می گفتند ؛مانند پارت ها،یونانی ها و یهودی ها ....
از دوره اشکانی هم سنگ نوشته و هم پوست نوشته ونیز نوشته هایی بر روی ظروف سفالین باقی مانده که
نشان دهنده خط رایج در آن زمان است . این نوشته ها هم به خط یونانی و هم خط پهلوی اشکانی
است . منشا خط پهلوی اشکانی ، خط آرامی بود که توسط دبیران نگاشته می شد .